Skip to main content

آیا قوانینی برای اشتغال اتباع خارجی در ایران وجود دارد؟

مقدمه

سلام خدمت همراهان گرامی.

امروز قرار هست به بررسی قوانین موجود در قانون کار برای اتباع خارجی بپردازیم و با شرایط کار این افراد در ایران آشنا شویم.همراه ما باشید.

شغل پیش‌ نیاز ازدواج و زندگی است و گاهی انسان‌ ها را به مهاجرت به بیرون از کشور خودشان می‌کشاند. تا به شغل مناسب‌ تر با درآمد بیشتر یا داشتن یک شغل در کنار شرایط بهتر زندگی دست پیدا کنند. از سوی دیگر، بعضی از کشورها به دلیل جمعیت کار کمی که دارند. از مهاجران اشتغال استقبال می‌کنند و برعکس، کشورهایی. که جوانان آماده به کار بیشتری نسبت. به فرصت‌های شغلی داخلی دارند، جلوی ورود اتباع خارجی برای اشتغال را می‌گیرند.

در هر صورت، هر کشوری برای اشتغال اتباع خارجی قوانین و مقررات خاصی درنظر می‌گیرد و ایران نیز از این امر مستثنی نیست. با وجود مقررات برای اشتغال غیر ایرانی‌ها، برخی از کارفرمایان بخش خصوصی از نیروهای غیر قانونی خارجی استفاده می‌کنند. که غالبا به دلیل کاهش هزینه با پرداخت دستمزد پایین‌ تر و ندادن حق بیمه صورت می‌گیرد. البته به کارگیری غیر قانونی اتباع بیگانه، ممکن است برای کارگر خارجی و کارفرمای ایرانی مشکلات حقوقی و کیفری ایجاد کند.

مقاله پیشنهادی ما به شما همراهان گرامی: مطالعه مقاله جرایم و مجازاتها برا اساس قانون کار

اشتغال اتباع غیر ایرانی و قانون کار

آخرین قانون کار ایران که در سال ۱۳۶۹ توسط مجمع تشخیص مصلحت. نظام تصویب شده است. علاوه بر قوانین مربوط به کار شهروندان ایرانی و روابط کارگر و کارفرما، موادی را نیز درباره مقررات کار غیر ایرانیان دارد. که در ادامه بررسی می‌کنیم.

دو شرط اصلی برای اشتغال اتباع بیگانه


در ماده ۱۲۰ قانون کار برای اشتغال به کار اتباع بیگانه دو شرط اصلی وجود دارد:

  1. گرفتن ویزای ورود به کشور. با حق کار مشخص. از طریق وزارت کار که به آن ویزای F می‌گویند.
  2. گرفتن پروانه کار از وزارت کار. طبق قوانین و مقررات. مربوط به آن، مانند درخواست و ارائه مدارک توسط کارفرما.

شرایط صدور و تمدید روادید با حق کار مشخص

یک شرط اصلی برای کار اتباع خارجی اخذ روادید با حق کار مشخص است که توسط وزارت کار صادر می‌شود. در ماده ۱۲۱ قانون کار برای صدور این روادید. شرایطی در نظر گرفته شده است:

  1. بر اساس اطلاعات وزارت کار، برای کار مشخص و تقاضاشده توسط نیروی کار خارجی، داوطلب ایرانی متخصص و با تحصیلات مرتبط و مشابه وجود نداشته باشد.
  2. متقاضی غیر ایرانی نیز برای اشتغال به کار مشخص، دانش و تخصص کافی داشته باشد.
  3. اشتغال اتباع بیگانه به گونه‌ای باشد که از تخصص آن ها برای آموزش افراد ایرانی و جایگزینی بعدی آن ها با افراد غیر ایرانی استفاده شود.

طبق تبصره این ماده، تشخیص و تایید شرایط بالا با هیأت فنی اشتغال است. بر اساس آیین‌ نامه صدور روادید با حق کار مشخص (ویزای F)، این ویزا ابتدا برای حداکثر یک ماه صادر می‌شود. و کارفرما آن را فقط برای کارگر غیرایرانی دارای اقامت قانونی می‌تواند درخواست کند. و چنانچه کارفرما بیشتر از این مدت به آن کارگر نیاز دارد لازم است صدور پروانه کار را برای وی درخواست کند. روادید و پروانه کار، هر دو باید به تأیید وزارت امور خارجه و قبل از آن نیز باید به تأیید سازمان‌ها و ارگان‌های خاصی در استان محل کار برسد.

مسئولیت کیفری کارفرما در اشتغال اتباع بیگانه

قانون کار برای کارفرما هنگام به کارگیری اتباع خارجی و نیز در زمان قطع همکاری. با وی، تکالیفی را به عهده کارفرما گذاشته است. بر پایه ماده ۱۲۸ این قانون، کارفرمایان قبل از انعقاد هر نوع قرارداد همکاری و کاری با این اتباع، می‌بایست. از وزارت کار درباره اجازه اشتغال آن ها استعلام کنند.همچنین هنگام قطع رابطه استخدامی و قطع همکاری، طبق ماده ۱۲۵ قانون کار، کارفرمایان موظف هستند. ظرف پانزده روز پس از قطع همکاری، آن را به وزارت کار اطلاع دهند. اتباع خارجی نیز در همین مهلت قانونی باید پروانه کار خود را به وزارت کار تحویل دهند و رسید بگیرند. در این صورت، وزارت کار اخراج آن ها را از طریق مراجع ذی‌ صلاح و مسیر قانونی درخواست می‌کند.

ماده ۱۸۱ قانون کار

به‌کارگیری اتباع بیگانه توسط کارفرمایان را در چند صورت جرم دانسته. و برای آن مجازات جزایی حبس از ۹۱ تا ۱۸۰ روز تعیین کرده است:

  1. اتباع بیگانه فاقد پروانه کار.
  2. اتباع بیگانه دارای پروانه کار اما نامعتبر و تاریخ گذشته.
  3. به‌کارگیری اتباع بیگانه در کاری. به غیر کار مشخص شده در پروانه کار.
  4. گزارش نکردن قطع همکاری با اتباع بیگانه در فرصت قانونی پانزده‌روزه.
قوانین و مقررات اشتغال اتباع خارجی در قانون کار

ماده ۱۲۰- اتباع بیگانه نمی توانند در ايران مشغول به کار شوند مگر آنکه اولا داراي رواديد ورود با حق كار مشخص بوده. و ثانيا مطابق قوانين و آئين نامه هاي مربوطه ، پروانه كار دريافت دارند .
تبصره – اتباع بیگانه ذیل مشمول مقررات ماده ۱۲۰ نمي باشند :

الف – اتباع بیگانه ای که منحصرا در خدمت ماموريتهاي ديپلماتيک و كنسولي هستند با تائيد وزارت امور خارجه . ب – كاركنان و كارشناسان سازمان ملل متحد و سازمانهاي وابسته به آنها با تائيد. وزارت امور خارجه . ج – خبرنگاران خبرگزاريها و مطبوعات خارجي به شرط معامله متقابل و تائيد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي .

ماده ۱۲۱-

وزارت کارواموراجتماعی با رعایت شرايط ذيل در مورد صدور رواديد با حق کار مشخص براي اتباع بيگانه موافقت. و پروانه كار صادر خواهد كرد :

الف- مطابق اطلاعات موجود در وزارت کارواموراجتماعی در میان اتباع ايراني آماده. به کار افراد داوطلب واجد تحصيلات و تخصص مشابه وجود نداشته باشد .

ب – تبعه بیگانه دارای اطلاعات و تخصص کافي براي اشتغال به کار موردنظر باشد . ج – از تخصص تبعه بیگانه برای آموزش و جايگزيني بعدي افراد ايراني استفاده شود .

تبصره – احراز شرایط مندرج در این ماده با هيات فني اشتغال است . ضوابط مربوط به تعداد اعضاء و شرايط انتخاب آنها ونحوه تشکيل جلسات هيات ، به موجب آئين نامه اي خواهد بود. که با پيشنهاد وزارت كارواموراجتماعي به تصويب هيات وزيران مي رسد .


ماده ۱۲۲-

وزارت کارواموراجتماعی می تواند نسبت به صدور، تمديد وتجديد پروانه کار افراد ذيل اقدام نمايد :
الف – تبعه بیگانه ای که حداقل ده سال مداوم در ايران اقامت داشته باشد . ب – تبعه بیگانه ای که داراي همسر ايراني باشد . ج – مهاجرين کشورهاي بيگانه خصوصا كشورهاي اسلامي و پناهندگان سياسي به شرط داشتن. كارت معتبر مهاجرت و يا پناهندگي و پس از موافقت كتبي وزارتخانه هاي كشور وامورخارجه .


ماده ۱۲۳-

وزارت امور اجتماعی می تواند درصورت ضرورت و يا به عنوان معامله متقابل اتباع بعضي از دول و يا افراد بدون تابعيت را (مشروط برآنکه وضعيت آنان ارادي نباشد). پس از تائيد وزارت کاروامورخارجه و تصويب هيات وزيران از پرداخت حق صدور، حق تمديد و ياحق تجديد پروانه كار معاف نمايد .


ماده ۱۲۴-

پروانه کار با رعایت مواد این قانون حداکثر براي مدت يك سال صادر يا تمديد و يا تجديد مي شود .


ماده ۱۲۵-

در مواردی که به عنوان رابطه استخدامی تبعه بيگانه با کارفرما قطع مي شود كارفرما مكلف است. ظرف پانزده روز ، مراتب را به وزارت كاروامور اجتماعي اعلام كند . تبعه بيگانه نيز مكلف است ظرف پانزده روز پروانه كار خود را در برابر اخذ رسيد، به وزارت كارواموراجتماعي تسليم نمايد. وزارت كارواموراجتماعي در صورت لزوم اخراج تبعه بيگانه را از مراجع ذيصلاح درخواست مي كند.


. ماده ۱۲۶-

در مواردی که مصلحت صنایع کشور اشتغال فوري تبعه بيگانه را به طور استثنائي ايجاب كند. وزير مربوطه مراتب را به وزارت كارواموراجتماعي اعلام مي نمايد و با موافقت وزير كارواموراجتماعي براي تبعه بيگانه ، پروانه كار موقت بدون رعايت تشريفات مربوط به صدور رواديد با حق كار مشخص ، صادر خواهد شد . تبصره – مدت اعتبار پروانه كار موقت حداكثر سه ماه است و تمديد آن مستلزم تاييد هيات فني اشتغال اتباع بيگانه خواهد بود.


ماده ۱۲۷-

شرایط استخدامی کارشناسان و متخصصين. فني بيگانه موردنياز دولت با درنظر گرفتن. تابعيت ومدت خدمت وميزان مزد آنها و باتوجه به نيروي کارشناس داخلي ، پس از بررسي واعلام نظر وزارت كاروامور اجتماعي و سازمان امور اداري و استخدامي كشور ، با تصويب مجلس شوراي اسلامي خواهد بود . پروانه كار جهت استخدام كارشناسان خارجي ، در هر مورد پس از تصويب مجلس شوراي اسلامي از طرف وزارت كارواموراجتماعي صادر خواهد شد.


ماده ۱۲۸-

کارفرمایان مکلفند قبل از اقدام به عقد هرگونه قراردادی كه موجب استخدام كارشناسان بيگانه مي شود.نظر وزارت كارواموراجتماعي را درمورد امكان اجازه اشتغال تبعه بيگانه استعلام نمايند .


ماده ۱۲۹-

آئین نامه های اجرائي مربوط به اشتغال اتباع بيگانه از جمله نحوه صدور ، تمديد ، تجديد و لغو پروانه کار ونيز شرايط انتخاب اعضا، هيات فني اشتغال ، اتباع بيگانه مذکور در ماده ۱۲۱ اين قانون ، با پيشنهاد وزير كاروامور اجتماعي به تصويب هيات وزيران خواهد رسيد .

جمع بندی:
  1. کارفرمایان می‌بایست مدارک لازم برای صدور پروانه کار کارگر خارجی خود را ظرف یک ماه از تاریخ ورود وی به کشور به وزارت کار ارائه کند و در غیر این صورت، وزارت کار به استناد ماده ۱۸۱ قانون کار، موضوع را به مراجع قضایی اعلام می‌کند.
  2. آخرین فرصت درخواست تمدید پروانه کار و ارسال مدارک توسط کارفرمایان، ۳۰ روز قبل از پایان اعتبار پروانه کار کارگران خارجی آنهاست.
  3. با فسخ قرارداد کارگر خارجی با کارفرمای قبلی و به‌کارگیری توسط کارفرمای جدید، به دلیل تغییر کارفرما لازم است مراحل تجدید پروانه کار انجام گیرد.
  4. اگر پروانه کار کارگر غیر ایرانی باطل شود، لازم است مراحل درخواست و صدور پروانه کار دوباره طی شود.
  5. وزارت کار و امور اجتماعی مجاز است بر اساس گزارش مراجع ذی‌ صلاح، پروانه کار اتباع خارجی را در برابر عدم رعایت شئونات اسلامی، قوانین و مقررات جاری کشور یا موازین انسانی روابط کار، لغو و باطل کند. همچنین وزارت کار در صورت ارتکاب بیش از دو بار این تخلفات توسط کارگر خارجی، می‌تواند از مراجع قانونی ممنوعیت ورود وی را به کشور درخواست کند.
کلام آخر

در این مقاله سعی شد تا شما همراهان گرامی را با تمام زوایای قانونی کار اتباع خارجی در ایران آشنا کنیم.همکاران به صورت تمام وقت آماده پاسخگویی به سوالات شما عزیزان هستند.با تشکر.

ارسال نظر