Skip to main content

تسویه حساب کارگران

با سلام خدمت همراهان گرامی.

مقدمه

همیشه یکی از دغدغه ها و نگرانی های کارفرمایان تسویه حساب کارگران بوده و با این سوالات مواجه هستند :

چگونه اسناد پرداختی حقوق و مزایای کارگران خود را تنظیم نمایند تا شکل قانونی داشته باشد؟

چگونه برگ تسویه حساب با کارگران را تظیم کنم که پاسخگوی مراجع اداره کار باشد و اداره کار ما را محکوم نکند؟

قانون وزارت کار برای تسویه حساب چیست؟

لازم به ذکر است که از طرف اداره کار، اصل و ماده قانونی خاصی برای تسویه‌حساب تعریف نشده است؛ بلکه کارگر و کارفرما، باید به‌صورت توافقی و رضایت هر دو‌طرف، این مرحله را انجام دهند. اما باید بدانید که درصورت به درازا کشیدن این روند، کارگر می‌تواند از کارفرما شکایت کند.

کارفرما، در رابطه با تسویه حساب باید قوانینی را به خاطر داشته باشد و به آنها عمل کند. از موارد مهم و قابل‌توجه، می‌توان به این اشاره کرد. که چه قرارداد بین کارگر و کارفرما فسخ و چه به پایان رسیده باشد، کارفرما وظیفه دارد مبلغی را به‌عنوان سنوات خدمت به کارگر بپردازد.فرقی ندارد که کارگر اخراج شده یا خودش کار را ترک کرده باشد، در هر صورت مستحق دریافت این مبلغ خواهد بود.

مقاله پیشنهادی ما به شما همراهان گرامکی: مطالعه مقاله شرایط اخراج کارگر توسط کارفرما

تسویه حساب و یا تصفیه حساب چیست؟

تسویه به معنی برابر ساختن و مساوی ساختن است.  تصفیه به معنی صاف کردن است. حالا در مورد پرداخت حقوق و مزایای کارگران و در حوزه بالادستی حسابداری اصطلاح تسویه حساب درست است یا تصفیه حساب جای بحث است.

در تسویه حساب بستانکاری و بدهکاری. طرفین موازنه شده و رابطه کاری و مالی ادامه می یابد.

در پایان رابطه کاری و یا قرارداد با پرداخت هرگونه بدهکاری و یا دریافت هرگونه بستانکاری حساب و کتاب را صاف می کنند. بنابراین هر دو اصطلاح تسویه حساب و تصفیه حساب کاربرد خاص خود را دارد.

اساس رابطه مالی بین کارگر و کارفرما

به رابطه کارگر و کارفرما در کارگاه قراردادی است کتبی و یا شفاهی بین کارگر و کارفرما که برابر با مواد ۲ و ۳ قانون کار برقرار شده و در این رابطه کارگر در قبال دریافت مزد به دستور کارفرما کار انجام می دهد.

در داخل تعریف فوق دو عبارت جلب توجه می کند ۱- انجام کار ۲-دریافت مزد. انجام کار و دریافت مزد می شوند دو ستون بستانکاری و بدهکاری رابطه کار فی مابین کارگر و کارفرما. یعنی کارگر با انجام کار از کارفرما بستانکار می شود و یا از سمت دیگر کارفرما پس از انجام کارگر به وی بدهکار می شود.

در رابطه کاری فوق مدت هم وجود دارد. مدت قرارداد شفاهی و یا کتبی کار کارگر ممکن است از چند ساعت تا چندین سال به طول بیانجامد.

در کارهای کوتاه مدت مانند نظافت یکبار دفتر کار قرارداد کار به طور موقت و کوتاه مدت بوده و در برخی کارها که جنبه مستمر دارند مانند کار در شرکت تولید خودرو ممکن است مدت قرارداد تا ۳۰ سال هم باشد.

در کارهای کوتاه مدت و کمتر از یک ماه معمولا بلافاصله بعد از اتمام کار کارفرما تسویه حساب کارگران را انجام نموده و تمام می شود.

کارهای طولانی و بیش از یک ماه برابر با ماده ۳۷ قانون کار حقوق و مزایای ماهیانه پرداخت می شود و در پایان سال مزایای سالیانه پرداخت می شود و در اتمام رابطه کاری مزایای آخر خدمت پرداخت می شود.در این حالت متوجه می شویم که در طول اشتغال تسویه حساب های ماهیانه و تسویه حساب های سالیانه صورت می گیرد و در اتمام قراردادکار و قطع رابطه کاری تصفیه حساب صورت می گیرد.

زمان تسویه حساب کارگران و تصفیه حساب کارگران

زمان تصفیه حساب کارگر : همانگونه که در قسمت قبل اشاره شد زمان تصفیه حساب در اتمام قرارداد کار است. اگر قرارداد کار موقت باشد و پس از اتمام آن مجدد تمدید شود در اتمام هر قرارداد کار موقت تصفیه حساب صورت می پذیرد.

زمان تسویه حساب کارگر : قانون کار برای هر روز کارگر مزد مشخص کرده. و جمع مزد ۳۰ یا ۳۱ روزه و ماهیانه کارگر را حقوق نامیده است. علاوه بر مزد و حقوق مزایایی مانند حق مسکن، بن کارگری، حق خواربار، حق اولاد را نیز ماهیانه استحقاق کارگر دانسته است. در طول سال نیز عیدی و پاداش سالیانه کارگران و مرخصی استحقاقی کارگران را مشخص نموده است. در نهایت کارفرما را مکلف نموده هنگام اتمام قرارداد کار مزایای پایان کار – سنوات خدمت – معادل یک ماه آخرین حقوق را نیز به کارگران پرداخت نماید.

پس زمان تسویه حساب کارگران به صورت تسویه حساب ماهیانه، تسویه حساب سالیانه خواهد بود.

مراحل تسویه حساب با کارگر

بعد از پایان قرارداد، کارفرما برگه‌ای را تنظیم کرده و در آن تمامی حقوق کارگر را ذکر می‌کند. بعد از اینکه مبلغ تسویه به کارگر پرداخت شد، این توافق باید به امضای کارگر درآید. لازم به ذکر است که مبلغ تسویه‌حساب، حتماً باید به‌صورت تراکنش بانکی پرداخت شود؛ بنابراین پرداخت نقدی، درست نیست. مراحل تسویه حساب عبارتند از:

تسویه‌حساب اداری

ممکن است کارگر در کارگاه و واحدی که مشغول به کار است، از ابزار به خصوصی استفاده کرده. یا وسیله‌ای را به امانت گرفته باشد؛ همچنین امکان دارد برای رعایت نکات. ایمنی، برخی لوازم محافظتی دریافت کرده باشد که باید تسویه‌حساب مالی کارگربرای تسویه‌حساب، ابتدا آن‌ها را تحویل دهد و رسید دریافت کند.

وقتی کارگر همه لوازم و ابزارها را سالم به کارگاه پس داد، بعد از آن نوبت تسویه‌حساب مالی می‌رسد. در این مرحله، کارگر به بخش اداری مراجعه می‌کند تا روزهای کاری‌، غیبت‌ها، مرخصی‌ها و چنین مواردی محاسبه شوند.

مراجعه به واحد حسابداری

بعد از اینکه تکلیف روزهای کاری کارگر مشخص شد، باید به واحد حسابداری مراجعه کند. در این واحد، کارفرما موظف است تمام حقوق و مزایای کارگر را حساب کرده و هر بستانکاری را از آن کم کند. سپس مزایای پایان کار را با کارگر حساب کند.

محاسبه مزایای پایان کار

طبق قانون وزارت کار برای تسویه حساب در حین محاسبه مزایای پایان کار، قوانین زیر رعایت می‌شوند:

  • کارگر مستحق این است که به‌ازای هر سال کار در واحد کاری خود، به‌اندازه یک ماه دستمزد، حق سنوات دریافت کند. اگر سابقه کاری او کمتر از یک سال است، به‌ازای هر ماه، برابر با دو‌ و نیم روز حقوق پایه، مبلغ دریافت خواهد کرد.
  • برای کارگرانی که بیش از یک سال سابقه دارند، برای هر سال برابر با دو ماه دستمزد و برای کارگرانی که کمتر از یک سال فعالیت داشته‌اند، برای هر ماه، برابر با۵ روز دستمزد، عیدی و پاداش محاسبه می‌شود.
  • هر کارگر، در سال می‌تواند نهایتاً ۹ روز از مرخصی‌های خود را ذخیره کند؛ باقی روزهای مرخصی، سوخت به حساب می‌آیند، مگر اینکه کارگر و کارفرما برای این روزها توافق کرده باشند که کارگر حقوق دریافت کند.
  • برخی کارگران و کارفرمایان، با هم توافق می‌کنند که به‌ازای روزهایی که کارگر از مرخصی خود را استفاده نکرده است، حقوق دریافت کند. برای هر روز مرخصی که استفاده نشده باشد، یک سی‌ام مزایا حساب می‌شود.
دریافت رضایت‌نامه از کارفرما

وقتی کارگر از کارفرمای خود رضایت‌نامه دریافت کند، مسلماً در آینده می‌تواند راحت‌تر شغل پیدا کند. بنابراین در صورتی که کارفرما از کارگر راضی باشد، کارگر می‌تواند از او درخواست رضایت‌نامه کند.

کلام آخر

در این نوشتار به قانون وزارت کار برای تسویه حساب و الزام رعایت آن پرداختیم. بنابراین به‌عنوان کارفرما لازم است این موارد را رعایت کنید تا از هرگونه شکایت جلوگیری شود. همچنین کارگران هم باید این نکات را به‌خوبی بدانند تا حق خود را تمام و کمال از کارفرما دریافت کنند و دچار اختلاف با او نشوند.

با تشکر از شما همراهان گرامی که ما را تا پایان این مطلب همراهی نمودید.

ارسال نظر