Skip to main content

شغل کارمندی یا شغل آزاد داشتن؟

سلام خدمت همراهان گرامی.

ابتدا اجازه دهید با هم با تعریف کلی شغل کارمندی آشنا شویم.

کارمند شخصی است که برای انجام وظیفه‌ای، به استخدام کارفرما درمی‌آید و متعهد به انجام کار می‌شود.شغل کارمندی برخلاف کارگر، انجام وظایف جسمی و فیزیکی را بر عهده ندارد. یعنی در شغل کارمندی هیچ نوع کار یدی را انجام نمی‌دهد و فقط برای انجام کارهای فکری و ذهنی به استخدام کارفرما درمی‌آید. درواقع، کارمند کسی است که بر اساس قدرت و مهارت ذهنی خود، از کارفرما حقوق دریافت می‌کند. کارمندان معمولاً پشت میز و رایانه می‌نشینند و یا با ماشین‌حساب و کاغذ سروکار دارند.

مقاله پیشنهادی ما به شما عزیزان: مطالعه مقاله وام ازدواج 1402

زندگی کارمندی از کی شروع شد؟

پس‌از انقلاب صنعتی در غرب، دولت‌ها یکپارچه و نوین شدند و لازمه توسعه در دنیای انقلاب صنعتی اروپا، استخدام کردن کارمند و کارگران در حجم بالا بود تا انتظارات اقتصادی واحدهای خصوصی و دولتی فراهم شود.

تا پیش از این دوره، اکثر افراد در سراسر دنیا کشاورز، دامدار و … بودند. در یک کلام، در گذشته افراد بیشتر تولیدکننده بودند ولی در عصر فناوری‌های نوین، بیشتر افراد کارمند و مصرف‌کننده شده‌اند.

زندگی کارمندی در ایران از دوره رضاشاه پهلوی و کمی قبل‌تر از آن از دوره قاجار شروع شد. در این دوره، دولت به تقلید از اروپا و آمریکا، برای اداره مملکت به استخدام تعداد زیادی کارمند و کارگر دولتی روی آورد.

زندگی کارمندی چه نوع از زندگی است؟

زندگی کارمندی اصطلاحی رایج بین مردم است که به برخی از ویژگی‌های زندگی کارمندان اشاره دارد. فردی که شغل کارمندی دارد، معمولاً پشت میز و رایانه می‌نشیند؛ تحرک جسمی چندانی ندارد؛ به‌جای استفاده از توان جسمی،‌ از ظرفیت ذهنی خود استفاده می‌کند؛ صبح زودتر از بقیه افراد بیدار می‌شود و در نتیجه زودتر از بقیه می‌خوابد؛ معمولاً حقوق ثابت و معینی دارد و در اکثر موارد تحصیلات دانشگاهی دارد.

اهمیت کارمندان در یک جامعه

طبق آمار رسمی سایت اطلاع رسانی دفتر ریاست جمهوری ایران، در حال حاضر، نزدیک به ۲‌و‌نیم میلیون نفر، کارمند رسمی و حقوق‌بگیر مستقیم دولت هستند و این آمار شامل نیروهای مسلح و نظامی نیز نمی‌شود. این آمار در بخش خصوصی، نزدیک به ۹ میلیون نفر در کل کشور است. نتیجه تخمین نه‌چندان دقیق آماری نشان می‌دهد که حدود ۱۱ میلیون نفر از شهروندان، کارمند هستند.

عدد بزرگ ۱۱ میلیون نفر، خود نشان‌دهنده اهمیت کارمندان در سطح کشور است. علاوه بر تعداد بالای افراد شاغل در این دسته‌بندی شغلی، کارمندان یک شرکت یا اداره زنجیره‌ای از امور مجموعه را به یکدیگر پیوند می‌زنند که پاره شدن این زنجیره کل مجموعه را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

از ۲ ونیم میلیون موقعیت شغلی کارمندان دولتی، نزدیک به ۱ میلیون موقعیت در اختیار خانم‌ها است. این جمعیت در گذشته بسیار کمتر بوده است و در حال حاضر، روزبه‌روز در حال افزایش است. همین مسئله نشان‌دهنده اهمیت روزافزون نقش کارمندان خانم در بخش‌های خصوصی و دولتی کشور است.

 زندگی آزادکاری یا فریلنسری

برخلاف کارمندان رسمی یا قراردادی یک مجموعه، آزادکاران افرادی هستند که به‌صورت تمام‌وقت و حضوری با هیچ شرکت یا اداره‌ای قرارداد کاری نبسته‌اند. درواقع، آزادکاران افرادی هستند که از محیط خانه و از طریق تلفن و اینترنت، کارها و پروژه‌های کارفرماهای مختلف را بر عهده می‌گیرند و به‌صورت خوداشتغالی انجام می‌دهند.

آزادکاری یا فریلنسینگ در حقیقت، نقطه مقابل زندگی کارمندی است و تفاوت‌های بسیاری با این سبک از مسیر شغلی دارد.

مزایای و معایب زندگی کارمندی

مانند همه گزاره‌های دیگر در زندگی انسان، کارمند بودن هم مزایا و معایب خاصی دارد که در ادامه به این موارد می‌پردازیم.

داشتن درآمد ثابت

یکی از مزایای شغل کارمندی از دید بیشتر افراد، داشتن حقوق ثابت است. در حقیقت، این موضوع از داشتن حس امنیت شغلی ریشه می‌گیرد. زمانی که شما کارمند هستید، می‌دانید که اگر وظیفه تعریف‌شده خود را به‌درستی انجام دهید، درآمد تعیین‌شده خود را دریافت خواهید کرد.

در این شرایط، دغدغه‌های مالی زیادی به سراغ شما نمی‌آید چون شما زندگی اقتصادی و هزینه‌های روزمره خود را بر اساس میزان حقوق ثابتتان برنامه‌ریزی می‌کنید.

اما همین حقوق ثابت گاهی اوقات می‌تواند یکی از دغدغه‌های مهم زندگی شما باشد. اما چرا این‌گونه است؟ در اوضاع اقتصادی فعلی کشور، به‌طورکلی، حقوق حداقلی تعیین‌شده وزارت کار،‌ پاسخگوی هزینه‌های سنگین زندگی نیست.

این موضوع زمانی برای شما حیاتی می‌شود که متوجه شوید که افزایش حقوق در زندگی یک کارمند، کار بسیار دشواری است. یعنی روند افزایش درآمد کارمندان خصوصی و دولتی، کند است.

داشتن حق بیمه

یکی از مزایای کارمند بودن این است که کارفرما موظف است کارمندان خود را بیمه کند. تحت پوشش بیمه بودن مزایای بسیاری مثل بازنشستگی به‌موقع، تقبل بخشی از هزینه‌ای درمان، تقبل هزینه‌های زندگی در صورت بیمار شدن و یا ازکارافتادگی و … را به همراه دارد.

یکی از دیگر از مزایای مهم داشتن بیمه تأمین اجتماعی بیمه بیکاری است؛ یعنی اگر شما به هر دلیلی به پس از مدتی کار کردن، تصمیم به ترک کار بگیرید و یا مجبور به ترک کار بشوید، می‌توانید تا پیدا کردن شغل بعدی خود، از بیمه حقوق بیکاری دریافت کنید تا هزینه‌های زندگی روزمره خود را تقبل کنید. استفاده از این حق، شرایط خاص خود را دارد که بهتر است این شرایط را متخصصان بیمه تأمین اجتماعی بپرسید.

با همه این مزایا، بیمه تأمین اجتماعی فقط برای کارمندان نیست و افراد آزادکار و تمام افراد کشور که در مشاغل آزاد مشغول به کار هستند، امکان واریز هزینه بیمه و برخورداری از مزایای آن را دارند، با این تفاوت که در شغل‌های کارمندی، حدود ۷۰ درصد از هزینه بیمه را کارفرما تقبل می‌کند؛ اما در شرایط واریز بیمه به‌صورت شخصی، شما باید کل مبلغ بیمه ماهانه را بپردازید.

اختصاص زمان خاصی از روز به کار

یکی از مزایای کارمند بودن این است که برخلاف شغل‌های آزاد یا فریلنسری، شما زمان مشخصی از روز را به محل کار مراجعه می‌کنید و پس‌ازآن، وقتتان به فعالیت‌های شخصی اختصاص می‌یابد.ساعت کاری استاندارد حدود ۸ ساعت در روز است و معمولاً از ساعت ۷ صبح شروع می‌شود و ۴ بعدازظهر به پایان می‌رسد؛ یعنی از ساعت ۴ به بعد در اختیار خودتان هستید و بدون داشتن نگرانی‌های کاری، می‌توانید به کارهای روزمره، تفریح، مطالعه و … بپردازید.

برای درک بهتر این موضوع بهتر است که یک مثال هم در نظر بگیرید. مثلاً فرض کنید که یک برنامه‌نویس آزادکار هستید. مشتری طراحی سایت ساعت ۳ بامداد با شما تماس می‌گیرد چون درگاه پرداخت سایتش دچار مشکل شده است! یا مثلاً مکانیک خودرویی که دائماً در ساعات خارج از زمان کار باید پاسخگوی ایرادهای فنی خودروهای مشتریان باشد.

اما داشتن همین ساعت کاری معین، مانند شمشیر دو لبه عمل می‌کند؛ یعنی علی‌رغم تمام مزایای ذکرشده، شما مجبور هستید که سر ساعت معینی به محل کار خود مراجعه کنید؛ یعنی درصورتی‌که نیاز به حضور در جای دیگری داشته باشید و یا حتی ازلحاظ روحی یا جسمی بیمار باشید، باید به محل کار خود مراجعه کنید و این مسئله گاهی اوقات برای شما دردسرساز خواهد شد.

داشتن وظایف مشخص

 یکی دیگر از نکات مثبت کارمند بودن این است که برخلاف کارهای آزاد و یا آزادکاری، شما هرروز با چالش‌های جدیدی روبه‌رو نمی‌شوید، فشار کاری گریبان گیرتان نمی‌شود و نیاز نیست که دائم با مسائلی دست‌وپنجه نرم کنید که اطلاعات و توانایی‌هایی در آن زمینه ندارید.

اما بازهم مثل مورد قبل، داشتن وظایف ثابت و تعریف‌شده باعث می‌شود که شما در طول مسیر شغلی خود، از چارچوب تعیین‌شده خارج نشوید و این موضوع ممکن است شما را با دور باطل تکراری شدن کار درگیر کند. تکراری شدن کار برای کارمندان یکی از عواملی است که از همه جهت آسیب‌زاست.

کارمندی که دچار این بحران شده است، به مجموعه آسیب می‌زند، خودش ازلحاظ روحی و بازدهی شغلی آسیب می‌بیند و این مشکلات را ممکن است به افراد دیگر مثل مشتری‌ها یا ارباب‌رجوع هم منتقل کند.

در نتیجه، هم کارفرما و هم خود کارمند برای جلوگیری از این آسیب، باید تمهیداتی را در نظر بگیرند تا با بهره‌گیری از خلاقیت کارمند، شغل را برای او شیرین و تازه‌سازی کنند.

مسئولیت‌های کمتر نسبت به مشاغل آزاد

طبق مورد قبل، کارمندان در شغل‌های اداری مسئولیت‌های کمتری را نسبت به مشاغل آزاد بر عهده می‌گیرند و ازاین‌جهت کارمند ازلحاظ ذهنی کم‌تر فرسوده می‌شود و بازدهی بیشتری دارد.

 اما از طرفی دیگر، همین مسئولیت‌های کمتر ممکن است که ظرفیت خلاقیت شما را از بین ببرد. برای درک بهتر این موضوع، موقعیت زیر را برای خودتان تصور کنید:

فرض کنید در یک شرکت خصوصی مشغول به فعالیت هستید و شرکت دچار بحران مالی شده است و روی مرز ورشکستگی قرار دارد. شما برای حل کردن مشکلات شرکت ایده‌هایی دارید و مطمئن هستید که به‌کارگیری این ایده‌ها کارساز است؛ اما تصمیم‌گیرنده اصلی شرکت یعنی مدیر شما، از ایده شما استقبال نمی‌کند.

اینجاست که این فکر به ذهنتان می‌زند که کاش من هم کسب‌وکار یا شرکت خودم را داشتم تا ایده‌های خلاقانه‌ام را به‌تنهایی اجرا کنم.

نتیجه تمام این است موارد این است که کارمندان، به‌خصوص در موقعیت‌های شغلی دولتی، آزادی عمل کمتری نسبت به مشاغل آزاد دارند و در طول زمان این آزادی عمل محدود، چشمه خلاقیت و شور‌ و انرژی را در شما خشک خواهد کرد.

مزایا و معایب آزادکاری یا فریلنسینگ

تا به این جا، مشکلات و محاسن شغل‌های کارمندی را بیان کردیم. اما در ادامه مزایا و معایب آزادکار بودن در زمینه‌های  مختلف را می‌خوانید.

به دست آوردن حس آزادی عمل

زمانی که شما آزادکار هستید، اختیار تصمیمات شغلی و شخصی بر عهده خودتان است؛ یعنی مدیر یا مسئولتان کارهایی را به شما محول نمی‌کند. شما هر کاری را که دوست داشته باشید قبول می‌کنید و با هر کاری که مشکل داشته باشید،‌آن را رد می‌کنید.

هر چه قدر که بخواهید به آموزش و بهبود مهارت‌های شغلی و فردی خود می‌پردازید و درگیر مسائل داخلی شرکت نیستید.

داشتن آزادی عمل در کار باعث می‌شود که موتور خلاقیت شما همیشه روشن باشد و به‌راحتی از ایده‌های خود استفاده کنید. چون دیگر کسی نیست که از ایده‌های شما ایراد بگیرد.

انعطاف زمان کاری

جالب است که بدانید که بخشی از افراد جامعه، شب‌ها بازدهی ذهنی بیشتری دارند. شاید با خواندن این بخش از متن تعجب کنید؛ اما تحقیقات جدید علمی نشان داده است که درصدی از افراد، به دلایل ژنتیکی، هورمونی و یا سبک زندگی، شب‌ها خلاق‌تر، فعال‌تر و پرانرژی‌تر از صبح هستند؛ یعنی ضرب‌المثل «سحرخیز باش تا کامروا باشی»، برای همه افراد کاربرد ندارد. این دسته از افراد در مشاغل آزادکاری، می‌توانند به‌راحتی روزها را به خواب و استراحت اختصاص دهند و شب‌ها به کار بپردازند.

انعطاف‌پذیری زمان در مشاغل آزادکاری این‌گونه است که شما حتی می‌توانید به سفر بروید و هم‌زمان کار کنید و کسب درآمد داشته باشید! اگر مشکلی برایتان پیش بیاید یا کار اداری داشته باشید، به‌راحتی کارتان را انجام می‌دهید و سپس کمبود زمان کاری را جبران می‌کنید.

با همه این موارد، انعطاف‌پذیر بودن ساعت‌های کاری در مشاغل آزادکاری برای افرادی که اختلال تمرکز دارند؛ مدیریت زمان نمی‌دانند؛ به‌راحتی نظم‌پذیر نیستند؛ کارهایشان را در دقیقه ۹۰ انجام می‌دهند، اصلاً گزینه مناسبی نیست چون مدیریت زمان و از دست دادن مشتری‌ها و کارفرماها به خاطر تأخیرهای زمانی، به یکی از کابوس‌های زندگی شما تبدیل خواهد شد.

نداشتن محدودیت‌های مالی در فریلنسری

برخلاف زندگی کارمندی، در مشاغل آزادکاری این شما هستید که مبلغ درآمد خود را تعیین می‌کنید؛ یعنی شما با قبول کردن یا رد کردن پروژه‌های مختلف، خودتان تصمیم می‌گیرید که چه مقدار درآمد مالی در ماه داشته باشید.

اما این موضوع زمانی برای شما دردسرساز می‌شود که پروژه‌های زیادی نداشته باشید. مثلاً شغل‌هایی مثل مترجمی فصلی هستند و تعداد پروژه‌های ترجمه در برخی از ماه‌های سال کاهش می‌یابد. این موضوع به‌خصوص برای آزادکاران تازه‌کار، بسیار اهمیت دارد چون هنوز مشتریان یا کارفرمایان ثابت خود را پیدا نکرده‌اند و یا با تعداد زیادی از شرکت‌ها به‌صورت فریلنسری کار نمی‌کنند.

درواقع، در دسته مشاغل آزادکاری، امنیت شغلی کمتر است و ممکن است بسیاری اوقات درآمد قابل قبولی نداشته باشید، همین موضوع شما را دچار استرس می‌کند و ممکن است بازدهی شغلی و کسب مهارت شما را پایین بیاورد. علاوه بر این، در مشاغل آزادکاری هزینه بیمه را باید خودتان به‌صورت اختیاری واریز کنید

محدود نبودن به مکان

یکی از مزایای آزادکاری این است که اغلب فریلنسر‌ها، دورکار نیز هستند. این موضوع خود بیانگر این است که شما بدون نیاز به مراجعه حضوری به مکانی، می‌توانید کسب درآمد کنید. این موضوع زمانی جالب می‌شود که بدانید که ۳۳ درصد از آزادکاران سایت فریلنسر آمریکا، هندی‌اند و درصد بالایی از آزادکاران این سایت پاکستانی هستند.

پایان عصر کارمندان اداری

پرداختن به معایب زندگی کارمندی یا پیش‌بینی آینده‌ای تاریک برای زندگی کارمندی، چیزی نیست که مناسب تبریک روز کارمند باشد؛ اما ما به‌هیچ‌عنوان به دنبال کم کردن ارزش کار کارمندان نیستیم.

عصر کارمندی رو به افول است چرا که کشورهای توسعه‌یافته در غرب یا کشورهایی مثل ژاپن، ظرفیت کارمندی خود را بسیار کاهش داده‌اند و از ظرفیت افراد آزادکار از سراسر دنیا استفاده می‌کنند.

طبق آمارهای جدید، درآمد آزادکاران و دورکاران در سراسر دنیا با شیب بسیار زیادی در حال افزایش است و کشورهای توسعه‌یافته به این نتیجه رسیده‌اند که روال‌ها و بروکراسی خشک اداری عصر انقلاب صنعتی و پس‌ازآن، دیگر پاسخگوی نیازها و اولویت‌های بشر امروزی نیست.

کلام آخر

کارمندان یکی از مهم‌ترین اقشار جامعه هستند که بخش مهمی از کارها بر عهده آنان است. در این مطلب تلاش شده است تا موارد زیر برای شما روشن شود:

اول: یکی از ویژگی‌های عصر فناوری‌های نوین، کاهش تعداد کارمندان دولتی و خصوصی و بهبود بخشیدن و افزایش تمرکز بر آموزش هدفمند مهارت‌ها و تقویت قوه خلاقیت افراد، در جهت ایجاد کسب‌وکارهای جدید و به‌روز نگه‌داشتن جامعه است.

دوم: هر فرد، ازلحاظ تمام ویژگی‌های شخصیتی با تمام افراد دیگر تفاوت دارد. استعدادها، توانایی‌ها و علایق همه افراد با یکدیگر متفاوت است. این موضوع بیانگر این است که هر فردی باید با توجه توانایی‌ها و با در نظر گرفتن علاقه خود، شغل و آینده حرفه‌ای خود را انتخاب کند.

ممکن است مدیر یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌های دنیا،‌ اصلاً نتواند کارمند خوبی باشد؛ اما فرد دیگری در سِمَت کارمندی، خلاقیت‌هایی به خرج دهد. که کسب‌وکار و گروه شغلی را به‌طورکلی متحول کند.از اینکه تا پایان این مطلب همراه ما بودید متشکریم.منتظر نظرات و پیشنهادات شما عزیزان هستیم.موفق باشید.

ارسال نظر