Skip to main content

فسخ قرار داد و نحوه انجام آن

سلام و وقت بخیر خدمت همراهان گرامی.

در این مقاله قرار است که با  تعریف قرار داد کار وفسخ قرار داد و شرایط آن آشنا شویم همراه ما باشید.

قرارداد کار چیست؟

با استناد به ماده ۷ قانون کار: “قراردادکار عبارت است از قرارداد کتبی یا شفاهی که به موجب آن کارگر در قبال دریافت حق السعی کاری را برای مدت موقت یا مدت غیرموقت برای کارفرما انجام می‌دهد.”

با توجه به ماده فوق، در قرارداد کار حتما باید ۲ طرف وجود داشته باشند و طرفین در این سند تمام دغدغه‌ها و خواسته‌هاي خود را بیان می‌دارند به مانند میزان حقوق و دستمزد و مزایا، بیمه، ساعت کاری و بسیار موارد دیگر.

مقاله پیشنهادی ما به شما همراهان عزیز: مطالعه مقاله تسویه حساب کارگران

حق فسخ در قراردادهای کار

 بدین معناست که هریک از طرفین قرارداد کار اعم از کارگر و کارفرما اجازه برهم زدن قراردادکار منعقده را داشته باشند. حق فسخ در قراردادهای موقت یا کار معین با حق فسخ درقراردادهای کار دایم متفاوت است.قانون گذار حق فسخ را در قراردادهای موقت یا کار معین برای هر دو طرف قرارداد کار، ممنوع اعلام کرده است اما در قراردادهای دایم کار،کارگرمیتواند در صورت تمایل از کار خویش کناره گیری نماید.

فسخ قرارداد کار توسط هر یک از کارگر و کارفرما چگونه است؟

حق فسخ به معنای اختیار بر هم زدن معامله، (قرارداد) است. یعنی یکی از طرفین مجاز باشد که به صورت یک طرفه قرارداد را ملغی کند و از بین ببرد.
قراردادهای کار ممکن است قراردادهای موقت یا جهت کار معین باشد و یا قرارداد کار دائم باشد که در هر کدام از این نوع از قراردادها حق فسخ متفاوت می باشد که در ادامه هر کدام به اختصار مورد بررسی قرار میگیرد.

فسخ قرارداد کار دائم ،توسط کارگر و کارفرما

فسخ قرارداد کار دائم توسط کارگر در قرارداد‌های کار دایم. به توجه به بند( و) ماده ۲۱ قانون کار، مجاز اعلام. شده است.در این بند مقرر شده است که کارگر در قراردادهای کار دائم میتواند در صورتی که تمایل به قطع همکاری داشته باشد. از کار خویش با رعایت قانون کار استعفا دهد.

به عبارت دیگر از عبارت استعفا. در ماده ۲۵ قانون کار ،این چنین استنباط میگردد. که استعفای کارگر در این ماده، از طرق خاتمه قرارداد. کار محسوب شده است. و منعی ندارد این امرناظر به قرارداد کار دایم می باشد. درحالیکه در قرارداد‌های موقت، استعفا کارگر بایستی از سوی کارفرما مورد پذیرش واقع شود، تا قرارداد کار منحل شود.

نکته حائز اهمیت….

قرارداد کار دایم نسبت به کارفرما لازم و نسبت به کارگر، جایز میباشد.

فسخ قرارداد کارموقت یا کار معین،توسط کارگر و کارفرما

قانون گذار در قانون مدنی این حق را در برخی از عقود. برای هریک از طرفین قرار. داده است اما در مورد قراردادهای کار در ماده ۲۵ قانون کار صراحتا اجازه فسخ قرارداد را ازهر دو طرف قرارداد منع کرده است.در مورد حق فسخ در قراردادهای موقت یا کار معین ، قانون گذار در ماده مزبور چنین آورده است:
هرگاه قرارداد کار برای مدت موقت. و یا برای انجام کار معین ، منعقد شده. باشد ، هیچ یک از طرفین به تنهایی حق فسخ آن را ندارد.”

هرگاه قراردادی بین دو فرد منعقد شود چه برای مدت معین و چه کار معین هریک از طرفین مختار هستند مدت را مشخص نمایند یا شروطی را که خلاف قانون و شرع نباشد را در قرارداد خود ذکر نمایند. اما شرط اینکه هرکدام بتوانند به صورت یک طرفه قرارداد را فسخ کنند خلاف قانون است.

البته لازم به ذکر است….

قانون گذار در قانون کار مواردی را عنوان کرده است که هر کدام از کارگر و کارفرما می توانند با استفاده از آن ها از کار کناره گیری نمایند. اما این موارد جز گونه هایی نیست که کارگر و کارفرما. با موافقت و رضایت خودشان به این امر اقدام نمایند. بلکه این اجازه از طرف قانون به افراد اعطا شده است.

شرایط فسخ قرارداد کار از جانب کارگر 
  • اولا فسخ قرارداد کار چه از جانب کارگر چه از جانب کارفرما در قرارداد های کار موقت یا معین امکان ندارد. در صورتی که کارگری در این نوع قرارداد ها استعفا دهد، چنین استعفایی قانونی نمی باشد و در صورت وارد شدن خسارت به کارفرما، کارگر ملزم است که خسارت کارفرما را بر حسب نظر مراجع حل اختلاف پرداخت کند.
  • کارگری که استعفا می دهد موظف است یک ماه به کار خود ادامه داده. و ابتدا” استعفای خود را کتبا” به کارفرما اطلاع دهد. البته چنانچه کارگر از استعفا منصرف شود؛ ۱۵ روز فرصت دارد انصراف خود را کتبا به کارفرما اعلام کند.
    در این صورت استعفای او منتفی می شود و کارگر موظف است رونوشت استعفا و انصراف از آنرا به شورای اسلامی کارگاه و یا انجمن صنفی و یا نماینده کارگران تحویل دهد.
  • غیبت کارگر، استعفای او به حساب نمی آید و به معنای پایان قرارداد کار نیست و می تواند از موارد تعلیق قرارداد کار محسوب شود. در هر صورت تشخیص ترک کردن کار یا غیبت غیر موجه کارگر در صلاحیت مراجع حل اختلاف کار است.
    همچنین ترک کار و غیبت غیر موجه می تواند برای کارفرما این حق را ایجاد کند که کارگر را در چارچوب شرایط قانونی اخراج نماید. البته میزان غیبت کارگر باید به اندازه ای باشد که مقررات مربوط، اجازه اخراج او از سوی کارفرما را بدهد.
  • چنانچه کارگری استعفا ‌دهد مستحق دریافت حق سنوات به ازای هر سال، یک ماه آخرین حقوق می باشد.
فسخ قرارداد کار از جانب کارفرما چگونه ممکن است؟

کارفرما نیز تحت شرایطی می تواند قرارداد کار را به صورت یکجانبه فسخ نماید.

خاتمه قرارداد کار از جانب کارفرما به شکل زیر ممکن است:

به موجب ماده ۲۷ قانون کار، در صورتیکه کارگر در انجام وظایف محوله قصور ورزد یا آیین نامه‌های انضباطی. کارگاه را پس از تذکر‌های کتبی همچنان نقض کند، کارفرما حق دارد در صورت اعلام نظر مثبت شورای اسلامی. کار علاوه بر مطالبات و حقوق معوقه به نسبت هر سال سابقه کار معادل یک ماه آخرین. حقوق کارگر را به عنوان «حق سنوات» به وی پرداخته. و قرارداد کار را فسخ نماید.

شرایط فسخ قرارداد کار از جانب کارفرما 
  • قصور در انجام وظایف محوله و یا تخلف از آیین نامه های انضباطی کارگاه. موارد قصور و دستورالعمل‌ها و آیین نامه‌های انضباطی کارگاه‌ها به موجب مقرراتی است که با پیشنهاد شورای عالی کار به تصویب وزیر کار و امور اجتماعی خواهد رسید.
  • دادن تذکر کتبی توسط کارفرما: بدین ترتیب کارفرما در صورتی مجاز است که به دلیل قصور و تخلفات کارگر قرارداد کار را فسخ نماید که ابتدا به وی تذکر کتبی داده باشد.
  • اعلام نظر مثبت شورای اسلامی کار و در واحد ‌هایی که شورای اسلامی کار وجود ندارد برای فسخ قرارداد کار نظر مثبت انجمن صنفی لازم است.
  • اختلاف کارگر و کارفرما در وهله اول باید با توافق حل شود اگر نشد موضوع به هیات تشخیص اداره کار ارجاع می شود و در صورت حل نشدن اختلاف، از طریق هیات حل اختلاف رسیدگی و اقدام خواهد شد. در طی مدت رسیدگی مراجع حل اختلاف، قرارداد کار به حالت تعلیق در می‌آید.
  • کارگاه‌هایی که مشمول قانون شورای اسلامی کار نیستند و یا شورای اسلامی کار و یا انجمن صنفی در آن تشکیل نشده باشد یا فاقد نماینده کارگر باشند اعلام نظر مثبت هیات تشخیص که شامل یک نفر نماینده وزارت کار و امور اجتماعی، یک نفر نماینده کارگران به انتخاب کانون هماهنگی شورا‌های اسلامی کار استان و یک نفر نماینده مدیران صنایع به انتخاب کانون انجمن‌ های صنفی کارفرمایان استان برای فسخ قرارداد کار لازم است.
  • چنانچه کارگری مطابق نظر هیات تشخیص باید اخراج شود، حق دارد نسبت به این تصمیم به هیات حل اختلاف مراجعه و اقامه دعوی نماید.
  •  هرگاه قرارداد کار برای مدت موقت. و یا برای انجام کار معین، منعقد شده باشد. هیچ یک از طرفین به تنهایی حق فسخ آن را ندارند و رسیدگی به اختلافات ناشی از نوع این قرارداد‌ها در صلاحیت هیات‌های تشخیص و حل اختلاف است.
نتیجه گیری

بنابراین فسخ قرارداد کار که به معنی خاتمه یکجانبه آن می باشد. به موجب قانون کار از جانب کارگر به وسیله استعفا میسر است. که شرایط دارد و از طریق کارفرما نیز پس از تذکر کتبی. به کارگر و تایید شورای اسلامی کار میسر است.امیدواریم که مطالب ارائه شده برای شما عزیزان مفید بوده باشد.همچنین همکاران ما آماده پاسخگویی به سوالات شما عزیزان هستند. با تشکر.

ارسال نظر