Skip to main content

نحوه شکایت کارگران از کارفرما

سلام و وقت خیر خدمت همراهان گرامی.

در این مقاله قصد داریم تا شما را با نحوه شکایت کارگر از کارفرما و ابعاد قانونی آن آشنا کنیم.همراه ما باشید.


مفهوم کارگر

کارگر شخص حقیقی می باشد و شامل اشخاص حقوقی نمی باشد، شخص حقیقی به افراد انسانی که موضوع حق و تکلیف قرار می گیرد

گفته می شود، و شخص حقوقی در واقع شخصی فرضی است که قانونگذار برای اینکه به شرکتها و مؤسساتی که به موجب قانون بوجود می

آیند، امکان فعالیت و پیشرفت در جهت تحقق اهدافشان بدهد به آنها شخصیت مستقلی اعطا نموده است که جدا از شخصیت اشخاص حقیقی

است که آنرا بوجود آورده اند، لذا قانون کار شخص حقوقی را کارگر نمی شناسد یعنی اگر شخص حقوقی در مقابل دریافت مزد، کارهایی را برای

صاحب کار انجام دهند، مانند نظافت یک ساختمان، با ساختن چند آپارتمان با نگهداری فضای سبز یک شهرداری را بعهده بگیرد به این شخص

حقوقی نمی توان کارگر اطلاق کرد.

پس رابطه کارگری زمانی بوجود می آید که با یک شخص حقیقی قرارداد کار بسته شود و او فعالیت خویش را بطور ارادی تحت تبعیت و اختیار

دیگری آغاز کند.

لفظ به هر عنوان نشان دهنده عام بودن مفهوم کار است یعنی شامل کارهای بدنی و فکری هم می شود خواه فرد کارگر ساده باشد یا دکتر و

مهندس باشد.

ذکر کلمه «حق السعی» بیانگر کليه پرداخت ها به کارگر می باشد که شامل مزد، حقوق و سایر مزایا از جمله سود، پاداش تولید، وجه نقدی و

غیرنقدی و غیره می باشد و کارفرما دیگر به بهانه اینکه کارگر، سپیم سود و سایر مزایا دریافت می کند، نمی تواند او را خارج از شمول قانون کار

بداند.

عبارت «به درخواست کارفرما» یعنی اینکه کارگر به تبعیت از کارفرما کار کند، لذا بخاطر ارزش گذاشتن به شخصیت کارگر، از کلمه به دستوراستفاده نشده است، که بهتر بود همانند قانون سال ۱۳۳۷ از کلمه به دستور استفاده می شد.

تبعیت کارگر از کارفرما به دو صورت می باشد: -۱ تبعیت حقوقی -۲ تبعیت اقتصادی

مقاله پیشنهادی ما به شما همراهان گرامی: مطالعه مقاله حق اولاد چیست؟

مفهوم کارفرما

براساس ماده ۳ قانون کار ، کارفرما شخصی است حقیقی یا حقوقی که کارگر به درخواست و به حساب او در مقابل دریافت حق السعی کار می

کند، مدیران و مسئولان و بطور عموم کلیه کسانی که عهده دار اداره کارگاه هستند، نماینده کارفرما محسوب می شوند و کارفرما مسئول کلیه

تعهداتی است که نمایندگان مذکور در قبال کارگر به عهده می گیرند. در صورتی که نماینده کارفرما خارج از اختیارات خود تعهدی نماید و کارفرما آن

را نپذیرد در قبال کارفرما ضامن است بنابراین با توجه به تعریفی که در قسمت های قبل از کارگر بعمل آمده، مفهوم کارفرما واضح تر شده، لذا

برای بررسی رابطه میان آن دو در نهایت باید به این نتیجه رسید که آیا رابطه موجود، رابطه کارگری و کارفرمایی است یا خیر، که در صورت وجود

این رابطه، یک طرف، کارگر و طرف دیگر کارفرما خواهد بود.

کارفرما، کسی است که سرمایه و وسایل کار را برای تولید کالا با ارائه خدمات در اختیار کارگر قرار داده و در مقابل این کار به وی مزد پرداخت می نماید.

شکایت از کارفرما

از دیر باز تاکنون همه افراد جهت گذران زندگی خویش به کار مشغول می گردند و مهم ترین دلیل

افراد از اشتغال کسب درآمد می باشد. در گذشته معمولا شغل افراد به صورت فردی بود و افراد،

هم کارگر و هم کارفرمای خود بودند، اما در گذر زمان و با توسعه کسب و کارها، نیاز به همکاری های

گروهی بیشتر شد و معمولا مشاغل به صورت تخصصی در آمدند.

از این رو افرادی که در عملی تخصص دارند با گروهی دیگر به اشتغال می پردازند و بدین صورت این

افراد علم و تخصص خویش را در اختیار یک مجموع قرار می دهند که معمولا این مجموعه کارفرما و

یا کارفرمایانی دارد و بدین صورت رابطه کارگر و کارفرمایی شکل می گیرد.

در چنین اشتغالاتی ، کارفرما صاحب کسب و کار ویا برند است و افراد دیگری را که تخصص و تبحر

کافی دارند، جهت اشتغال استخدام می نماید.

معمولا قرارداد و تواقفاتی بین کارگر و کارفرما شکل می گیرد که کارگرموظف می گردد، عمل محول

شده به وی را انجام دهد و کارفرما نیز بایستی حق الزحمه کارو تخصص کارگر را به وی پرداخت

نماید .

توافقات کارگر و کارفرما معمولا در بدو همکاری مشخص و معین است ، از این رو هر کدام از طرفین

که به تعهدات خویش عمل ننماید ، طرف مقابل این حق را دارد که در مراجع صالح رسیدگی کننده به

دعاوی کارگر و کارفرما حق خویش را مطالبه نماید.

چنانچه  در حق کارگر اجحافی صورت گیرد و حق وی توسط کارفرما پرداخت نگردد، قانون گذار وی را

مجاز به درخواست شکایت نموده است که البته این امر نیازمند تشریفات خاص خود می باشد.

شرایط شکایت از کارفرما

شکایت کارگر از کارفرما تحت شرایطی امکان پذیر است و چنانچه این شرایط وجود داشته باشد،

کارگر می تواند جهت احقاق حق خویش به مراجع صالح در اداره کار شکایت نماید اما لازم است که

دلیل موجه و قانونی جهت شکایت کارگر وجود داشته باشد.

شکایت از کارفرما می تواند دلایل متعددی داشته باشد ، از جمله عدم پرداخت حقوق و مزایای کار،

اخراج غیر قانونی، عدم بیمه نمودن کارگر و….

مراحل شکایت کارگر در اداره کار

 به نقل از مرکز خدمات قانون کار و بیمه کارگران ایران، مراحل و جریان رسیدگی و شرایط

شکایت اداره کاربرای هر نوع خواسته‌ای یکسان است. در سال‌های اخیر نحوه رسیدگی

در اداره کار از حالت سنتی و کاغذی خارج و به صورت آنلاین و اینترنتی تغییر کرده است.

سامانه شکایت وزارت کار با عنوان سامانه جامع روابط کار است که راهنمای جامع

سامانه جامع روابط کار را اینجا مطالعه نمایید. بنابراین کارگری که قصد شکایت از کارفرما

را داشته باشد طبق مصوبات مربوط به شکایت وزات کار باید به ترتیب زیر عمل کند.

احراز هویت

برای احراز هویت کارگر باید به صورت حضوری به یکی از دفاتر پیشخوان دولت مراجعه

نموده و با ارائه اسناد و مدارک هویتی و سیم کارت به نام خود نسبت به احراز هویت

اقدام نماید. پس از احراز هویت یک رمز عبور به تلفن همراه کارگر پیامک می‌شود. کارگر

پس از دریافت پیامک می‌تواند با استفاده از کد ملی و رمز عبور ارسالی وارد سامانه

جامع روابط کار شود.

ثبت اینترنتی شکایت اداره کار

کارگر با استفاده از کدملی و رمز عبوری که در مرحله احراز هویت دریافت کرده است از

طریق سایت سامانه جامع روابط کار می‌تواند شکایت خود را ثبت نماید. در هنگام ثبت

شکایت باید تصویر تمام اسناد و مدارک قابل ارائه در سامانه بارگذاری شود.

تعیین زمان جلسه رسیدگی و اعلام آن از طریق پیامک

پس ارسال شکایت کارگر به اداره کار، زمانی برای تشکیل جلسه رسیدگی تعیین

می‌شود. این زمان در سامانه درج می‌شود و همزمان پیامکی به کارگر ارسال می‌شود

که به سامانه مراجعه نموده و از زمان و محل جلسه مطلع شود. زمان رسیدگی به

شکایت کارگر از طریق ابلاغ فیزیکی و کاغذی به کارفرما نیز اعلام می‌گردد که در این

ابلاغیه فقط یک کد درج شده است و اطلاعات تکمیلی از روی برگه ابلاغ قابل دریافت

نیست.

کارفرما پس از دریافت برگه ابلاغیه باید به سامانه جامع روابط کار مراجعه نموده و از

جزئیات دادخواست کارگر و از زمان جلسه رسیدگی اطلاع پیدا کند. اگر کارفرما قبلا در

سامانه ثبت نام کرده و احراز هویت کرده باشد با همان نام کاربری و رمز عبور می‌تواند

دوباره وارد سامانه شده و شکایت جدید را در سامانه خود دریافت نماید. ولی اگر برای

اولین بار است که کارگری از این کارفرما شکایت کرده، کارفرما نیز باید به یکی از دفاتر

پیشخوان مرجعه و با ارائه اسناد و مدارک هویتی احراز هویت شود.

اگر کارفرما شخصیت حقوقی داشته باشد برای شکایت اداره کار باید به عنوان شخص

حقوقی احراز هویت شود. مدیرعامل یا مسئول مجموعه با ارائه اسناد شرکت که در آن

شناسه ملی و نیز مدیرعامل یا مسئول مشخص است باید به عنوان کارفرما احراز هویت

شود.

پس از سیر تشریفات قانونی مانند ثبت شکایت اداره کار، تعیین وقت، جلسه رسیدگی

تشکیل و در نهایت هیات تشخیص و هیات حل اختلاف رای صادر می‌نمایند. رای صادره در

مرحله اول قابل اعتراض و در مرحله دوم قطعی خواهد بود. پس از قطعی شدن رای

صادره از هیات تشخیص و یا هیات حل اختلاف باید رای صادره به مرحله اجرا درآید. آرای

صادره از مراجع حل اختلاف اداره کار در کل به ۳ قسمت تقسیم می‌شوند:

قسمت مالی و پولی رأی
بخش اجرایی رأی
قسمت بیمه

راه و روش اجرای رای شکایت اداره کار برای حالت‌های مختلف رای به صورت زیر خواهد

بود. به عنوان مثال فرض کنیم رایی صادر شده و در آن کارفرما مکلف است مبلغی را به

عنوان عیدی به کارگر پرداخت نماید علاوه بر آن کارگر را در شغل قبلی خود ابقا به کار

نماید و حق بیمه ایام اشتغال را نزد سازمان تامین اجتماعی واریز کند. قسمت پولی و

اجرایی در ابتدا به صورت مستقیم توسط کارفرما باید به مرحله اجرا درآید و اگر کارفرما از

اجرای رای خودداری نماید کارگر می‌تواند رای را جهت اجرا به واحد اجرای احکام

دادگستری ارائه نماید.

قسمتی از رای که به حق بیمه کارگر ارتباط دارد توسط کارفرما قابل اجرا نیست و باید

کارگر ارجاع رای به تامین اجتماعی را درخواست کند. اداره کار رای را به سازمان تامین

اجتماعی ارجاع می‌کند و توسط شعبه مربوطه به مرحله اجرا در می‌آید. تامین اجتماعی

با افزودن سابقه نوشته شده در رای در سابقه بیمه کارگر، حق بیمه رای مربوطه به

همراه جریمه آن را به عنوان بدهی به حساب کارفرما ثبت می‌کند. مهم‌ترین مرحله از

مراحل و شرایط شکایت اداره کار قسمت اجرای رای است که نتیجه را به دست می‌دهد.


نکته حائز اهمیت

برخی از مطالبات کارگر را در یک دادخواست به صورت همزمان نمی توان مطالبه نمود ،برای مثال

کارگری که بابت اخراج غیر قانونی شکایت می نماید، نمی تواند به صورت هم زمان درخواست

بازگشت به کار و مطالبه حق  سنوات را داشته باشد.

چرا که اگر قصد بازگشت به کار دارد، مطالبه حق سنوات معنا نمی یابد و چنانچه قصد مطالبه

سنوات را دارد، دیگر امکان بازگشت به کار را ندارد. چنانچه فردی هر دو این موارد را باهم مطالبه

نماید به هیچ کدام ترتیب اثر داده نمی شود.

در سابق ثبت دادخواست در ادارات کار به صورت سنتی انجام میگرفت اما در حال حاضر ثبت

دادخواست به صورت الکترونیکی است و متقاضی شکایت لازم است که دادخواست شکایت خویش

را در سامانه اداره کار ثبت نماید که البته به جز دادخواست لازم است که مدارک و مستندات نیز

بارگذاری گردد که این امر مراحل خاص خود را می طلبد که خارج از بحث می باشد و جهت  خودداری

از اطاله کلام از ذکر جزئیات خودداری می گردد.

پس از اینکه اسناد و مدارک ثبت می گردد، زمان رسیدگی در مراجع صالح رسیدگی کننده در اداره

کار به متقاضی شکایت ابلاغ می گردد که این امر هم توسط پیامک به متقاضی اطلاع داده میشود و

متقاضی لازم است که به پنل کاربری خویش مراجعه نماید و زمان و آدرس محل حضور را مشاهده

نماید.

از طرفی دیگر به کارفرما نیز این امر ابلاغ می گردد تا وی نیز جهت حضور در مکان مقرر حاضر گردد.

مدت زمان شکایت از کارفرما چقدر است؟

مدت زمان شکایت از کارفرما بسته به اینکه موضوع شکایت و مطالبات  کارگر چه مواردی است،

متفاوت است. گاهی قانون گذار جهت برخی از مطالبات کارگران زمان مشخصی را قرار داده است،

که چنانچه کارگری خارج از این مدت مطالباتی داشته باشد در مراجع صالح رسیدگی کننده در اداره

کار به درخواست وی رسیدگی نمی شود.

مثال: کارگری که قصد دارد، جهت اخراج غیر قانونی  از کارفرما شکایت نماید بایستی دادخواست

شکایت خویش را ظرف یک ماه از اخراج غیر قانونی در مراجع صالح رسیدگی کننده در اداره کار

مطرح نماید . در غیر این صورت به دادخواست وی ترتیب اثر داده نمی شود.

مدارک مورد نیاز جهت شکایت از کارفرما

چنانچه کارگر قصد شکایت از کارفرما را داشته باشد لازم است که اسناد و مدارک لازم جهت اقامه

دعوا را داشته باشد چراکه در غیر این صورت حتی در صورت طرح شکایات در مراجع صالح،

دادخواست وی رد می گردد .

از این رو دارا بودن اسناد و مدارک محکمه پسند در درجه اول اهمیت در شکایت از کارفرما قرار دارد.

اولین و مهم ترین موردی که بایستی اثبات گردد این است که بین کارگر و کارفرما رابطه کارگر و

کارفرمایی محرز گردد، چراکه در این صورت است که کارگر می تواند از کارفرما تحت عنوان مطالبات

کارگری درخواستی داشته باشد.

چنانچه رابطه کارگر و کارفرمایی وجود نداشته باشد، امکان رسیدگی به چنین امری در مراجع صالح

اداره کار وجود ندارد و لازم است که به سایر مراجع صالح رسیدگی کننده رجوع شود

محل شکایت از کارفرما

مراجع صالح رسیدگی کننده به دعاوی کارگر و کارفرما اداره کار و تعاون و رفاه اجتماعی می باشد .

مراجع اداره کار، مخصوصا در شهرهای بزرگ در مناطق مختلفی وجود دارند که با توجه به اینکه محل

کار متقاضی شکایت در کدام منطقه باشد، نزدیک ترین اداره کار آن منطقه صالح به رسیدگی می

باشد.

کدام مرجع مسئول رسیدگی به شکایت از کارفرما است ؟

مراجع صالح رسیدگی کننده به دعاوی کارگر و کارفرما اداره کار و تعاون و رفاه اجتماعی می باشد.

شکایت از کارفرما بابت حقوق

اگر شما برای شخصی کار می کنید که به عنوان کارفرما است و چند ماه هست که حقوق خود را دریافت نکرده اید می توانید با شکایت از کارفرما

بابت حقوق ، تمامی دستمزدهای خود را بگیرید. کارفرما موظف است حقوقی را که با شما طی کرده است پرداخت کند که این دارای نکاتی می

باشد که بهتر است جهت شکایت از کارفرما با یک وکیل اداره کار مشورت کنید.

شکایت از کارفرما بابت سنوات

سنوات معمولا یک ماه آخر دستمز کارگر می باشد که کارفرما باید آن را پرداخت کند و برخی از این سر باز می زنند که این قابل پیگیری است و شما

می توانید به صورت کامل آن را از کارفرما خود دریافت کنید. گروه وکلای مبنا مشاور با توجه به تخصصی بودن کارها دارای وکیل اداره کار که ۱۰

سال در این زمینه تجربه دارد می تواند حق و حقوق خود را به صورت قانونی مطالبه کنید و برای شکایت از کارفرما بابت سنوات با یک وکیل متخصص صحبت کنید .

شکایت از کارفرما بابت بیمه

بیمه یکی از اصلی ترین بخش ها مربوط به اداره کار است که حتما باید کارفرما شما را بیمه کند که اگر اینکار را نکند به ضرر خودش است و علاوه

بر پرداخت یک جا بیمه شما ، جریمه نیز می شود که به نفع کارفرما است که کارگر و یا نیرو خود را بیمه کند. جهت داشتن سوال در مورد شکایت از کارفرما بابت بیمه می توانید از مشاوره حقوقی ما استفاده نمایید.

شکایت از کارفرما بدون قرارداد

با توجه به اینکه شرایط کار در ایران به قدری بد می باشد که افراد حاضر هستند بدون قرارداد کار انجام بدهند. برخی از کارفرمایان از این قضیه

سوءاستفاده می کنند و بدون پرداخت کامل حق و حقوق و بیمه این افراد را استخدام می کنند. ما در این مقاله به موضوع شکایتاز کارفرما بدون

قرارداد می پردازیم و بگوییم آیا می شود حق و حقوق را گرفت یا خیر.

با شروع انقلاب صنعتی در کشور انگلستان در اواخر قرن ۱۸ و اوایل قرن نوزدهم، نظام سرمایه داری مرحله کارگاه های دستی را پشت سر

گذاشت و وارد مرحله صنعت ماشینی شد، گسترش روزافزون صنایع بزرگ بسبب بی کاری پیشه وران و کارگران روستایی گردید تا آنجا که کارگران

روستایی به سوی شهرها هجوم آورده و در کارخانه ها و معادن مشغول بکار شدند. این کارگران بدلیل عدم وجود قوانین حمایتی مجبور بودند

شرایط سخت و جان فرنسا و دستورهای دشوار و ناروای کارفرمایان را گردن نهند.

همچنین بدلیل پایین بودن مزد، افراد مجبور بودند زنان و کودکان خود را نیز برای کار کردن به کارخانه ما بفرستند و از آنجا که در آغاز انقلاب

صنعتی، لازم نبود که کارگر مهارت های خاصی داشته باشد. استفاده از کار زنان و کودکان مرسوم و متداول شد، ولی این امر برای وضع روحی و

جسمی کارگران و خانواده های آنان پیامدهای ویرانگری داشت.

یکی از مهم ترین دلایلی که باعث شد کارگران در این زمان در وضعیت بدی قرار بگیرند

وجود نظریه اصالت فرد بوده که براساس آن، اصل بر آزادی وحاکمیت اراده افراد بود، و دولتها حق هیچگونه مداخله ای در روابط افراد را نخواهند داشت، در این نظریه، فرد اهمیت داشته و جامعه امرى فرعی

است، از دیدگاه مکتب اصالت فرد، هر فردی آزاد و مستقل و با افراد دیگر برابر است، برابری افراد در مقابل قانون اقتضا دارد که هیچ نوع امتیازی

به نفع طبقه خاصی برقرار نشود، از همین رو حتی وضع مقرراتی که از گروههای ضعیف جامعه حمایت کند، تابجاست و باید از آن خودداری کرد،

مطابق دیدگاه پیروان این مکتب باید کارگر و کارفرما به تنهایی (بدون حمایت دولت با یک سازمان صنفی) با یکدیگر مذاکره کنند و چون فرض بر این

است که دارای حقوق برابرند «آزادانه» روابط کار را تعیین کننده براساس این نظریه روابط اقتصادی بین افراد باید آزادانه و بدون دخالت دولت باشد.

حال بحث اینجا هست که آیا امکان دارد بدون داشتن قرارداد از کارفرما شکایت کرد یا خیر : بله شما اینکار را می توانید انجام بدهید و باید حتما

سایر کارمندان یا کارگران شهادت بدهند که شما آنجا کار می کرده اید. همچنین می توانید از طرق پرینت حساب که پرداختی ها از سوی کارفرما برای شما بوده اثبات کنید.

کلام آخر

امیدواریم که مطالب ارائه شده در این مقاله برای شما عزیزان مفید بوده باشد.همچنین همکاران ما به صورت تمام وقت آماده پاسخگویی به سوالات شما عزیزان هستند.منتظر نظرات و پیشنهادات شما هستیم.موفق باشید.

ارسال نظر